23 października 2026 roku młodzież Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Żeromskiego w Opocznie, z klas realizujących biologię na poziomie rozszerzonym, wzięła udział w niezwykle interesującym wykładzie w ramach Instytutu Kreatywnej Biologii pt. „Mikroorganizmy jako sprzymierzeńcy polskich lekarzy-konspiratorów w czasie II wojny światowej”. Spotkanie poprowadziła dr Dominika Drzewiecka z Katedry Biologii Bakterii, która zabrała uczniów w fascynującą podróż do czasów II wojny światowej, pokazując, że wiedza biologiczna i medyczna może stać się niezwykle skutecznym narzędziem w walce o życie i wolność.
Tematem wykładu była niezwykła historia dwóch polskich lekarzy – Eugeniusza Łazowskiego i Stanisława Matulewicza. W czasie okupacji niemieckiej lekarze wykorzystali swoją wiedzę z zakresu mikrobiologii i immunologii, aby stworzyć pozory epidemii tyfusu plamistego. Do realizacji swojego planu wykorzystali bakterie z rodzaju Proteus, które w odpowiednich warunkach mogły wywołać u człowieka reakcję pozwalającą na uzyskanie fałszywie dodatniego wyniku testu na tyfus. Dzięki temu możliwe było stworzenie przekonującego obrazu rzekomej epidemii. Plan był niezwykle prosty, a zarazem genialny. Wzbudzenie strachu przed epidemią tyfusu sprawiło, że niemieckie władze okupacyjne zaczęły unikać miejsc, w których miała ona występować. Pozwoliło to lekarzom prowadzić działania konspiracyjne i w konsekwencji ocalić życie wielu ludzi. Historia przedstawiona podczas wykładu pokazała uczniom, jak ogromne znaczenie w trudnych czasach mogą mieć wiedza, kreatywność, odwaga i umiejętność wykorzystania nauki w praktyce.
Eugeniusz Łazowski i Stanisław Matulewicz nie byli żołnierzami walczącymi na froncie. Ich bronią była wiedza medyczna i mikrobiologiczna, a miejscem działania – codzienna praca lekarska oraz konspiracja. Dzięki niezwykłemu pomysłowi udało im się przechytrzyć niemieckiego okupanta i stworzyć pozory zagrożenia, które w rzeczywistości miało chronić ludzi.
Dla uczniów klas biologicznych było to także wyjątkowe spotkanie z mikrobiologią i immunologią, pokazujące, że zagadnienia poznawane podczas lekcji biologii mogą mieć niezwykłe zastosowanie w rzeczywistym świecie. Udział w wykładzie w ramach Instytutu Kreatywnej Biologii był dla młodzieży naszego liceum cennym i inspirującym doświadczeniem, które pozwoliło spojrzeć na biologię z zupełnie innej perspektywy – jako dziedzinę łączącą naukę, historię, medycynę i realne ludzkie losy.
